Янка Запруднік

Укладальнікі кнігі Наталля Гардзіенка, Надзея Запруднік, Валянціна Трыгубовіч і Лявон Юрэвіч.

Янка Запруднік, сапраўднае імя Сяргей Вільчыцкі, нарадзіўся 9 жніўня 1926 года ў мястэчку Мір (сёння – Карэліцкі раён, Гродзенская вобласць) у сям’і настаўнікаў.

У гады Другой сусветнай вайны ён быў удзельнікам Саюзу беларускай моладзі, вучоба ў прагімназіі ў Баранавічах, а ў 1944‑м пакінуў Беларусь і апынуўся ў лагерах для перамешчаных асобаў у Заходняй Нямеччыне – у Рэгенсбургу, а потым у Міхэльсдорфе.

Працуючы ў пасляваенным часе, ён быў на шахтах у Вялікай Брытаніі.

У Бельгіі атрымаў стыпендыю, вучыўся ў Лювэнскім універсітэце, дзе атрымаў вышэйшую адукацыю.

У 1957‑м пераехаў у ЗША, гэтаму паспрыялі: пераслед вайной, стан аварыі тэрыторыі, небяспека, магчымасці атрымаць адукацыю і працягнуць працу ў эміграцыі. Ён знаходзіў магчымасць дзейнічаць за межамі СССР, каб свабодна выказвацца і займацца даследаваннямі, якія ў Савецкім Саюзе не маглі атрымаць развіцця.

У ЗША ён працаваў у Нью‑Ёрку: кіраваў Нью‑Ёрскім бюро Беларускай службы Радыё Свабода, выкладаў у каледжах і ўніверсітэтах (гісторыю, палітыку Беларусі і СССР).

Янка Запруднік – аўтар шматлікіх кніг і навуковых артыкулаў па гісторыі Беларусі, асабліва крытычна аналізуючы савецкую гістарыяграфію.

Ён лічыцца адным з «патрыярхаў» беларускай дыяспары ў ЗША – за шматгадовую працу ў захаванні беларускай культуры, гісторыі, мовы сярод беларускіх эмігрантаў і ўзаемадзеяння з Бацькаўшчынай.

Янка Запруднік памёр 26 мая 2022 года у Самерсеце, Нью-Джэрсі, ЗША.